Saber popular de Diània
Herbolari Diànic
Les plantes de Diània i el que en sabia la gent: com li diuen a cada poble i per a què les usaven, de la tasseta per a la panxa a l’escombra o l’amulet. Ho va arreplegar poble a poble el botànic i mestre Joan Pellicer.
394 plantes · 1.881 noms populars · 151 pobles
Les més conegudes
- Aladern Rhamnus alaternus Del Comtat a la Marina li diuen nyesto, mesto o palomesto. Les fulles i els bastonets bullits es prenien per a la tensió, el…
- Albelatge Hyparrhenia sinaica Una herba per a construir: amb manollets d’albelatge es feien els bucs i les teuladetes de les arnes de les abelles, es cobrien les…
- Alfàbega Ocimum basilicum És sobretot una herba de cuina: unes fulles per a les faves i els caragols, per a la salsa de tomaca, per a l’ensalada…
- All Allium sativum L’all era remei de tot. Per al reuma, se’n menjava un gra en dejú cada dia, en novenes. Es posava un gra damunt del…
- Arç blanc Crataegus monogyna L’espinal o arç blanc era el millor peu per a empeltar: sobre ell es posaven nespreres, pereres i seroleres, que agafaven molt bé. A…
- Camamirla de muntanya Santolina chamaecyparissus La camamirla no faltava mai en cap casa. Es cull per maig o el matí de Sant Joan, abans que isca el sol. Es…
- Card panical Eryngium campestre Més que una medicina, era un amulet. Un trosset d’arrel o de tronc a la butxaca, o uns canudets enfilats en un collaret o…
- Centaura Centaurium quadrifolium L’herba de la gana: «Centaura o santaura, dins de tres dies menges a taula», diuen a Gata. És molt amarga, i se’n donaven tassetes…
- Conillets Silene vulgaris Una de les verdures silvestres més apreciades: «la millor verdura que hi ha», diuen a la Vall de Gallinera. Es fregeixen amb alls com…
- Espígol Lavandula latifolia Per a la tos, el constipat i els pulmons, en tasses i en vapors, i per al reuma. Però sobretot per la seua olor:…
- Falaguera Pteridium aquilinum Una planta de la casa i de la festa. Amb les fulles seques s’omplien coixins i matalassos, i se’n feien llits per a guardar…
- Fenoll Foeniculum vulgare Una de les herbes més versàtils de la farmaciola de casa. Les tasses de fenoll es prenien per a la vista, per al fetge…
- Figuera de pala Opuntia ficus-barbarica Les figues de pala es menjaven, ben pelades, i se’n feia una melmelada que a Benissa diuen que és la més fina. Amb les…
- Freixe de flor Fraxinus ornus La seua fusta, forta i flexible, no es trenca. Per això se’n feien les vares i les tralles dels carreters per a arrear els…
- Herba-sana Mentha sativa A tot Diània, el primer que es diu de l’herba-sana és que és per a les faves. També per als caragols, les salses i…
- Malva Malva sylvestris La flor de malva era el remei del constipat: en tasses o en vapors, tapat al llit, amb sàlvia i romer. També servia per…
- Matapoll Daphne gnidium Un tros de vara penjat al coll era un amulet contra el mal de lloms i el reuma, i les fulles fregades servien per…
- Morella roquera Parietaria judaica L’herba de l’estómac: tasses abans de cada menjar per a tindre gana i per a l’estómac malalt, per a la inflamació i l’úlcera, i…
- Noguer Juglans regia Les fulles d’anouer, bullides, eren depuratives i es prenien per a la tensió, l’estómac i el sucre. A Bellreguard recorden un collaret de nou…
- Olivera borda Olea europaea var. sylvestris Les fulles de l’ullastre, l’olivera borda, eren el remei per a «rebaixar la sang»: es bullien nou o onze fulles i es prenia la…
- Orenga Origanum vulgare L’herba de la gola. Es feien tasses amb mel, glops, gargarismes i vapors per al mal de gola, per a la veu ronca i…
- Ortiga Urtica urens Les ortigues bullides, preses en dejú, eren per a la sang: per a la circulació, per a la tensió i per a «fer la…
- Rabet de gat Sideritis angustifolia El gran antiinflamatori de la medicina popular. Es prenia en tasses per a qualsevol inflamació, de la panxa, de la boca o dels ulls,…
- Romer Rosmarinus officinalis El romer era bo «per a moltes coses», com diuen a la Font de la Figuera. Sobretot, en tasses per a la circulació i…
- Ruda Ruta graveolens Una herba forta i de molts usos: per al mal de panxa amb rampes, per a netejar la sang i la pell de grans,…
- Sajolida Satureja obovata Es prenia com el timó, per al mal de panxa i la inflamació, i per a la tos. A la Vall de Gallinera se’n…
- Sàlvia Salvia blancoana L’herba de després de menjar: una tasseta de sàlvia, sola o amb timó, per a fer la digestió, per al mal de panxa o…
- Tàrrec Salvia verbenaca La planta de les ferides: les fulles xafades, posades com un pegat, curaven els mals i llevaven la inflamació. També es prenia en tasses…
- Te de roca Jasonia glutinosa En molts pobles li diuen àrnica, i és la tasseta per a la panxa: per a la inflamació d’estómac, per a l’úlcera, per al…
- Timó reial Dictamnus hispanicus També li diuen alfàbega de pastor. Es prenia bullit per al mal de ventre i la diarrea, per a la bronquitis i per a…
- Vidriella Clematis flammula La planta del mal de queixal. Es glopejava aigua bullida amb vidriella, o es posava una boleta de fulla xafada dins del forat del…
Totes les plantes, de l’A a la Z
- Abelletes Ophrys apifera
- Acéve Aloe vera
- Agidles Erodium malacoides
- Agret Rumex intermedius
- Agret-i-dolcet Rumex acetosella
- Agreta Oxalis pes-caprae
- Agrimonia Agrimonia eupatoria
- Agulletes Scandix pecten-veneris
- Agulletes roges Erodium moschatum
- Ajoca-sapos Stachis oeymastrum
- Aladern Rhamnus alaternus
- Albelatge Hyparrhenia sinaica
- Albocer Arbutus unedo
- Alfàbega Ocimum basilicum
- Alga ! Posidonia oceanica
- All Allium sativum
- All porrit Allium roseum
- Allidoner Celtis australis
- Alpiste Phalaris canariensis
- Ammenler Prunus dulcis
- Anemorà Coronilla scorpioides
- Aranyoner Prunus spinosa
- Arbre pudent Ailanthus altissima
- Arç blanc Crataegus monogyna
- Arenària Hemiaria cinerea
- Argelaga ! Ulex parviflorus
- Argelaga parda Genista scorpius
- Argilagueta de la sang Alyssum spinosum
- Arnica fina Inula montana
- Arranca-monyos Xanthium spinosum
- Arrós Oryza sativa
- Asparraguera Asparagus acutifolius
- Assutzena de mar Pancratium maritimum
- Auró Acer opalus
- Baladre ! Nerium oleander
- Baladrina Catharanthus roseus
- Barginera Solanum melongena
- Batafaluga Pimpinella anisum
- Belenyo Hyoscyamus albus
- Bellotera Quercus ilex
- Bellverd Bassia scoparia
- Besneula Cynoglossum creticum
- Blat de perdiu Bromus diandrus
- Blauet Lythnim junceum
- Bledera Beta vulgaris
- Blet Amaranthus blitum
- Blet negre Chenopodium album
- Borraja Borago officinalis
- Borró Stellaria media
- Bossibarba Scorzonera laciniata
- Botgeta Phagnalon saxatile
- Botja Helichrysum serotinum
- Botja blanca Anthyllis cytisoides
- Botja rossa Artemisia camprestris
- Botó de fiare Anacyclus valentinus
- Bova Typha angustifolia
- Bova de tres cantos Sparganium erectum
- Bracera Centaurea aspera
- Bresca-conilla Reichardia picroides
- Bresquillera Pruniis persica
- Brotónica Teucrium chamaedrys
- Brotónica Teucrium polium
- Bufalaga ! Thymelaea hirsuta
- Busca-baralla Rhamnus lycioides subsp. borgiae
- Cabellets del nostre senyor Cuscuta epithymum
- Cafetera Astragalus baeticus
- Calaüala Polypodium cambricum
- Calciga Circium arvense
- Cama-roja blanca Andryala integrifolia
- Cama-roja de camí Cichoryum intybus
- Cama-roja de porc Urospermum dalechampi
- Camamirla Chrysanthemum corymbosum
- Camamirla Chrysanthemum gracilicaule
- Camamirla de muntanya Santolina chamaecyparissus
- Cambrona Calycotome spinosa
- Campanar Mercurialis annua
- Cantueso Thymus moroderi
- Canut Equisetum ramosissimum
- Canyota Sorghum halepense
- Cap-roig Crepis vesicaria
- Carabassera de séquia Nymphaea alba
- Carabasseta de pobre ! Aristolochia paucinervis
- Carabasseta pudenta Ecballium elaterium
- Carai’llera Solanum tuberosum
- Card bord Eryngium maritimum
- Card marià Silybum marianum
- Card panical Eryngium campestre
- Cardet blanc Galactites tomentosa
- Cardinxa Dipsacus fullonum
- Cartosanto Carlina gummifera
- Carxofa Leuzea conifera
- Cascall Papaver somniferum
- Castanyer bord Aesculus hippocastanum
- Catalina Muscari neglectum
- Ceba Allium cepa
- Ceba porrina Urginea maritima
- Cedro Thuja orientalis
- Celidonia Chelidonium majus
- Cendrellosa Fumaria parviflora
- Centaura Centaurium quadrifolium
- Centinodia Polygonum aviculare
- Cepell ! Erica multiflora
- Cerreig Setaria veridis
- Cerreig d’arrós Echinochloa crus-galli
- Cerreig d’espigueta Paspalum dilatatum
- Cirerer Prunus avium
- Cisca Imperata cylindrica
- Clavellinera borda ! Digitalis obscura
- Coa de cavall Equisetum arvense
- Coleta Hypochoeris radicata
- Coletjo Moricandia arvensis
- Conillets Silene vulgaris
- Conillets de rafalguaraf Silene rubella
- Cor Hypericum ericoides
- Cordial Teucrium flavum
- Cornicabra Pistacia terebinthus
- Corona de rei Saxifraga longifolia
- Coronela Dorycnium rectum
- Coronelía Dorycnium hirsutum
- Coroneta de rei Leontodon taraxacoides
- Correjola Convolvolus arvensis
- Coscoll Quercus coccifera
- Creixen icréixens Nasturtium officinalis
- Cresola Arum italicum
- Cresolera Arisarum vulgare
- Cua de cavall Equisetum telmateia
- Cugula Avena sterilis
- Cura-lo-todo Nicotiana glauca
- Cura-lo-todo Salvia microphylla
- Dacsar Zea mays
- Dent de lleó Taraxacum taraxacoides
- Dentetes de conill Geranium robertianum subsp. purpureum
- Dompedro Mirabilis jalapa
- Donzell Artemisia arborescens
- Encisam Lactuca sativa
- Eri?ó Erinacea anthyllis
- Esbarzer Rubus ulmifolius
- Escabiosa Scabiosa atropurpurea
- Escubillera Ephedra distachya
- Espantallops Colutea arborescens
- Esparadella Rumex crispus
- Espigadella Hordeum murinum
- Espígol Lavandula latifolia
- Espígol de caboteta Cephalaria leucantha
- Estaca-rossí Hedysarum boveanum
- Estepa Cistus monspeliensis
- Estepa blanca Cistus albidus
- Falaguera ! Pteridium aquilinum
- Falzia de pou Adiantum capillus-veneris
- Favandesca Sedum telephium
- Favar bord Centranthus ruber
- Favera Vicia faba
- Favera borda Vicia narbonensis
- Fenàs Brachypodium retusum
- Fenoll Foeniculum vulgare
- Fenoll marí Crithmum maritimum
- Fesolera mora Anagyris foetida
- Fiare de favera Orobanche crenata
- Figuera de pala Opuntia ficus-barbarica
- Figuera infernal ! Ricinus communis
- Flor Vinca difformis
- Floreta de gos Lobularia maritima
- Freixe de flor Fraxinus ornus
- Gal·ler Quercus faginea
- Gamó Asphodelus ramosus
- Gandul Myoporum tenuifolium
- Ganjol groe Iris pseudacorus
- Ganxets Hyoseris radiata
- Ganxets Rhagadiolus stellatus
- Garguller Rhamnus oleoides
- Garlanda Lavandula dentata
- Garroferal Ceratonia siliqua
- Gata-rabiosa Cardaria draba
- Gata-rabiosa Lepidium draba
- Ginebrer Juniperas oxycedras
- Ginesta Ephedra fragilis
- Ginesta Genista patens
- Ginestera Retama sphaerocarpa
- Girasol de marge Psoralea bituminosa
- Gorromino Ononis viscosa subsp. breviflora
- Gospinera Torilis arvensis subsp. neglecta
- Gram Cynodon dactylon
- Guixar Lathyrus sativus
- Hedra ihedrera Hedera helix
- Herba Medicago sativa
- Herba arenaria Salsola kali
- Herba bovina Echium vulgare
- Herba camera Acanthus mollis
- Herba capotera Filago pyramidata
- Herba clavell Centaurea pullata
- Herba cuquera Achillea ageratum
- Herba cuquera Teucrium polium subsp. homotricum
- Herba de farolets Nigella damascena
- Herba de foc Senecio vulgaris
- Herba de la diarrera Lythrum salicaria
- Herba de la inflamació Ajuga chamaepytis
- Herba de la pulmonía Helianthemum lavandulifolium
- Herba melera Teucrium pseudochamaepitys
- Herba mora Hedysarum coronarium
- Herba paissarellera Heliotropium europaeum
- Herba prim a Asperula aristata
- Herba sanguinària Paronychia argentea
- Herba-lluisa Lippia triphylla
- Herba-sana Mentha sativa
- Herbeta Ceterach officinarum
- Herbeta de la pulmonía Helianthenum hirtum
- Jermiler Jasm inumofficinale
- Julivert bord Fumaria capreolata
- Jun^a Aphyllanthes monspeliensis
- Jun?a Cypenis rotundus
- June blanet Scirpus holoschoenus subsp. holoschoenus
- June ver Juncus acutus
- Livarda Inula viscosa
- Llengua d ’ovella Scorpiurus sulcatus
- Llengua de bou Picris echioides
- Llengua de cérvol Phyllitis scolopendrium
- Llentillera Lens culinaris
- Llentiscle Pistacia lentiscus
- Lletrera vera Euphorbia characias
- Lletrerol Euphorbia isatidifolia
- Lletugueta Lactuca serriola
- Llicsó Sonchus oleraceus
- Llicsó d’ase punxonós Sonchus asper
- Llicsó de perdiu Sonchus tenerrimus
- Llimera ! Citrus limon
- Lliri blau Iris germanica
- Llonge Andryala ragusina
- Llor Lauras nobilis
- Llorer bord Vibumum tinus
- Malva Malva sylvestris
- Malva Alcea rosea
- Malva blanca Lavatera maritima
- Malva vera Lavatera arborea
- Mandastre Mentha suaveolens
- Manrúbio Ballotah irsuta
- Manrúbio ver Marrubium vulgare
- Maravelló Ipomoea indica
- Margalita Cytinus hypocistis
- Matacavero Aster squamatus
- Matapoll ! Daphne gnidium
- Mataserva Lonicera implexa
- Meló d’alger Citrullus lanatus
- Meló de tot l’any Cucumis melo
- Menta Mentha pulegium
- Merdacruix Thymelaea tinctoria
- Moniato Ipomoea batatas
- Morella roquera Parietaria judaica
- Morera Monis nigra
- Morritord Conyza chilensis
- Morritort Lepidium graminifolium
- Morro de porc Urospermum picroides
- Murtolera ! Myrtus communis
- Nadaleta Narcissus tazetta
- Nesprer Mespilus germanica
- Noguer Juglans regia
- Nona Ononis aragonensis
- Nugadella Oryzopsis miliacea
- Obriülls Centaurea calcitrapa
- Olivera borda Olea europaea var. sylvestris
- Om Ulmus minor
- Oreja de ratón Sarcocapnos enneaphylla
- Orella de cabra Phlomis crinita
- Orella de llebra Phlomis lychnitis
- Orenga Origanum vulgare
- Orogal Trachelium caeruleum
- Ortiga Urtica urens
- Ou-i-tomaca Lantana camara
- Pa de granota Lemna gibba
- Palma margallonera Chamaerops humilis
- Pancotxo Anacyclus clavatus
- Panical blau Echinops ritro
- Parreta Ipomoea sagittata
- Pastanaga Daucus carota
- Pataquera Helianthus tuberosus
- Pebrella Thymus capitatus
- Pebrinella Thymus piperella
- Pedrenca Paspalum distichum
- Pedrenca fina Paspalum vaginatum
- Pelet Poa annua
- Penosella Plantago albicans
- Penquera Cynara cardunculus
- Penquera Thapsia villosa
- Penqueta Rumex pulcher
- Pericó Hypericum perforatum
- Pésol Lathyrus tremolsianus
- Pet de fiare Calendula officinalis
- Pi Pinus halepensis
- Pi donzell Pinus pinea
- Pi ver Pinus pinaster
- Pimpinel·la Sanguisorbam inor
- Pinyetes del calvari ! Cupressus sempervirens
- Pitera Agave americana
- Plantatge Plantago lanceolata
- Plantatge Plantago major
- Platanera de mar Carpobrotus edulis
- Platatxuller Platano hybrida
- Plegar un cigarro Nicotiana tabacum
- Plomall ! Anindo donax
- Poliol Micromeria fruticosa
- Pomera borda Amelanchier ovalis
- Poteta de crist Potentilla reptans
- Quallallet Galium verum
- Rabet de gat Sideritis angustifolia
- Rabet de gat ver Sideritis hirsuta
- Raim Sedum sediforme
- Ramassera Osiris alba
- Rapa-llengua Galium aperine
- Rapa-llengua Rubia peregrina
- Rapana Plantago coronopus
- Raspallera Centaurea salmantica
- Ravanell Diplotaxis erucoides
- Ravaníssia Diplotaxis virgata
- Rave Raphanus sativus
- Regalíssia Glycyrrhiza glabra
- Relleta de rata Mercurialis tomentosa
- Rellongera Erodium cicutarium
- Repunxons Campanula rapunculus
- Revetó Tribulus terrestris
- Révola Galium frutiscescens
- Romer Rosmarinus officinalis
- Romer màsele Cistus clussi
- Rosella vera Papaver rhoeas
- Roser bord Rosa sempervirens
- Ruca Eruca vesicaria
- Ruda ! Ruta graveolens
- Rusc Ruscus aculeatus
- Sabateta Antirrhinum barrelieri
- Sabonera Anagallis arvensis
- Sabonera Scrophularia valentina
- Safrà bord Crocus serotinus subsp. salzmannii
- Sajolida Satureja obovata
- Sàlvia Salvia blancoana
- Sàlvia Phlomis purpurea
- Salze ! Salix atrocinerea
- Santónica Stachys heraclea
- Sapito real Coris monspeliensis
- Saragatona Plantago afra
- Sarga isarguera Salix elaeagnos
- Sarment Vitis vinifera
- Sarpassa Helichrysum stoechas
- Sarronets Capsella bursa-pastoris
- Saüc Sambucus nigra
- Saüc bord Sambucus ebulus
- Saüllà Globularia vulgaris
- Savina Juniperas phoenicea
- Segadissa Brachypodium phoenicoides
- Segamà Cladium mariscus
- Sempreviva Ajuga iva
- Senill Phragmites australis
- Serillo Stipa offneri
- Servera Sorbus domestica
- Setge Helianthemum origanifolium
- Socarell Dorycnium penthaphyllum
- Sogres iñores Lamium amplexicaule
- Sombreret Umbilicus rupestris
- Sorelló Bunium bulbocastanum
- Soroller Crataegus azarolus
- Taboll ! Ficus carica
- Tamarit Tamarix africana
- Taperera Capparis spinosa
- Taronger Citrus sinensis
- Tarongina Melissa officinalis
- Tarponera Verbascum sinuatum
- Tàrrec Salvia verbenaca
- Te bord Chenopodium ambrosioides
- Te de roca Jasonia glutinosa
- Teix ! Taxus baccata
- Til·ler Tilia platyphyllos
- Timó Thymus vulgaris
- Timó màsele Teucrium capitatum
- Timó reial ! Dictamnus hispanicus
- Timó ver Thymus serpylloides
- Tomaquera Lycopersicon esculentum
- Tomaquera borda ! Solanum nigrum
- Totxera Stipa tenacissima
- Trenca-pedres Teucrium buxifolium
- Treponera Verbascum thapsus
- Trévol blanc Trifolium repens
- Tuca Bryonia cretica
- Ull de liebre Catananche caerulea
- Ungía Calendula arvensis
- Urinaria Phagnalon sordidum
- Vareta de sant josep Asphodelus fistulosus
- Vefa ! Vicia sativa
- Velprú Prunus mahaleb
- Verbegall Plantago lagopus
- Verbena Verbena officinalis
- Vidriella ! Clematis flammula
- Violera borda Viola alba
- Violeta de nit Matthiola fruticulosa
- Xicória Chondrilla juncea
- Xiulitera Silene latifolia
- Xop Populus nigra
- Xop blanc Populus alba